[THẮC MẮC] Mẹ bầu nên bổ sung dưỡng chất nào giúp giảm nguy cơ dị tật bào thai?

Mang thai là hình trình với nhiều cung bậc cảm xúc, vui buồn cùng con, với mong muốn con sinh ra khoẻ mạnh. Thế nhưng có những trường hợp không được may mắn khi con sinh ra bị dị tật bẩm sinh. Vậy đâu là nguyên nhân gây dị tật bẩm sinh ở thai nhi và mẹ bầu nên bổ sung dưỡng chất nào để giảm nguy cơ này. Mời bạn đọc theo dõi bài viết dưới đây.

1.Các loại dị tật phổ biến ở thai nhi

*Dị tật thai nhi là gì?

Dị thật bào thai (thai nhi) là những bất thường cấu trúc hoặc chức năng (bao gồm cả rối loạn chuyển hoá) xảy ra từ thời kỳ bào thai và có thể được phát hiện trước, trong hay trong khi sinh.

Dị tật thai nhi là những bất thường của thai nhi xuất hiện từ trong bào thai có thể gây hiện tượng sảy thai, thai chết lưu hoặc những đứa trẻ sinh ra sẽ bị khiếm khuyết.

*Các yếu tố làm tăng nguy cơ dị tật thai nhi

Có nhiều yếu tố làm tăng nguy cơ dị tật thai nhi, bao gồm

-Tiền sử gia đình

-Cha hoặc mẹ bất thường trong nhiễm sắc thể hay bộ gen

-Tuổi của mẹ cao

-Sảy thai nhiều lần hay thai chết lưu trước đó

-Thường xuyên tiếp xúc với rượu, bia, chất kích thích

-Thường xuyên tiếp xúc với bức xạ cao, thuốc hay hoá chất độc hại

-Sống trong môi trường ô nhiễm, nguồn nước ô nhiễm

-Trong quá trình mang thai mẹ bị nhiễm virus hay nhiễm khuẩn

-Tự ý dùng thuốc trong thai kỳ

-Mẹ bị mắc các bệnh lý nền như tiểu đường, béo phì

-Mẹ không được bổ sung đầy đủ dưỡng chất trong quá trình mang thai.

Để hạn chế các nguyên nhân gây dị tật thai nhi thì mẹ cần chú ý đến những thay đổi của cơ thể và những dấu hiệu có thai sớm để phần nào giúp mẹ nhận ra và có sự điều chỉnh chế độ sinh hoạt phù hợp với thai kỳ.

*Các dị tật phổ biến ở thai nhi

-Trẻ bị sứt môi, hở hàm ếch

-Thai nhi bị dị tật ống thần kinh

-Thai nhi bị mắc tim bẩm sinh

-Dị tật nứt đốt sống

-Dị tật khuyết hậu môn

-Hội chứng Down

-Hội chứng khoèo bàn chân.

* Các xét nghiệm để phát hiện sớm dị tật thai nhi (trong 3 tháng đầu)

-Double test

Đây là xét nghiệm an toàn cho cả mẹ và bé, Double test là xét nghiệm sàng lọc sử dụng các xét nghiệm hoá sinh: định lượng β-hCG tự do và PAPP-A trong máu của thai phụ.

• Double test giúp phát hiện dị tật thai nhi liên quan đến hội chứng Down (thừa NST số 21), hội chứng Trisomy 18 (Edwards) (thừa NST số 18), hội chứng Trisomy 13 (thừa NST số 13).

(Hội chứng Trisomy khiến trẻ gặp phải các bất thường: hình dạng đầu nhỏ, dị dạng; cằm và miệng nhỏ, hở vòm miệng; bàn tay nắm chặt, co quắp, ngón tay chồng vào nhau không duỗi được; chậm phát triển trí tuệ).

• Thời điểm thực hiện xét nghiệm double test là 11-13 tuần và tốt nhất nên làm ở tuần thứ 12 của thai kỳ
• Double test quan trọng với mọi thai phụ đặc biệt là với phụ nữ mang thai trên 35 tuổi hoặc đã từng sảy thai nhiều lần hay có những yếu tố nguy cơ làm tăng dị tật thai nhi.

-Triple test

Triple test giúp tầm soát trước sinh, phát hiện dị tật thai nhi. Đây là xét nghiệm xâm lấn và hoàn toàn không ảnh hưởng đến sức khoẻ của mẹ và thai nhi.

Ngoài phát hiện dị tật thai nhi liên quan đến hội chứng Down và hội chứng Trisomy 18 như xét nghiệm Double test, Triple test có thể tìm ra nguy cơ dị tật ống thần kinh.

Thời điểm thực hiện xét nghiệm triple test là 15-20 tuần và tốt nhất nên làm ở tuần 16-18 của thai kỳ.

Xét nghiệm Triple test không thể chẩn đoán chính xác tình trạng sức khoẻ thai nhi mà chỉ có thể xác định được thai nhi có nguy cơ bị rối loạn nhiễm sắc thể hay không và có cần phải làm các chẩn đoán xác định khác nữa hay không.

-NIPT

NIPT là xét nghiệm sàng lọc trước sinh không xâm lấn, giúp phát hiện sớm nguy cơ dị tật bẩm sinh nghiêm trọng do bất thường về số lượng NST.

NIPT có thể phát hiện các dị tật bào thai liên quan đến hội chứng Down, hội chứng Trisomy, hội chứng Turner và các hội chứng liên quan đến bất thường NST khác.

Xét nghiệm NIPT nên thực hiện từ tuần thứ 10 của thai kỳ

NIPT mang lại kết quả chính xác cao >90% hơn cả xét nghiệm Double test và Triple test.

Xem thêm: Mang thai 3 tháng đầu có nên uống vitamin tổng hợp?

2.Điểm danh 5 dưỡng chất cần thiết giúp mẹ khoẻ, thai nhi phát triển tốt và giảm dị tật thai nhi

Để mẹ có đủ sức khoẻ, thai nhi phát triển tốt và giảm tỷ lệ dị tật thì không thể thiếu sự có mặt của các dưỡng chất sau:

-Acid folic (vitamin B9)

Thiếu acid folic là một trong những nguyên nhân chính gây sảy thai, trẻ nhẹ cân, trẻ bị sứt môi, dị tật ống thần kình hay các dị tật bẩm sinh khác.

Acid folic rất quan trọng đối với quá trình đóng ống thần kinh ở trẻ nhỏ. Thiếu não và nứt đốt sống là những dạng dị tật ống thần kinh nguy hiểm và phổ biến nhất.

Ống thần kinh được hình thành từ ngày thứ 22-28 của thai kỳ. Và thời điểm này nhiều người còn chưa biết mình mang thai, trong khi đó ống thần kình rất cần một lượng lớn acid folic để có thể phát triển đầy đủ và khép kín hoàn toàn.

Dị tật ống thần kinh xảy ra rất sóm từ tuần thứ 3-4 của thai kỳ nên bổ sung acid folic từ giai đoạn sớm khi não bộ và tuỷ sống đang phát triển là vô cùng cần thiết. Cũng chính vì vậy, để giảm nguy cơ dị tật thai nhi thì phụ nữ nên bổ sung trước khi mang thai 3 tháng và trong suốt quá trình mang thai.

Có nhiều bằng chứng cho thấy việc bổ sung acid folic làm giảm tỷ lệ xuất hiện dị tật ống thần kinh ở thai nhi.

-Canxi

Canxi chính là khoáng chất cần thiết giúp phát triển hệ cơ, xương, khớp. Đối với thai nhi, canxi giúp xương, răng hình thành và phát triển bình thường.

Khi thai nhi không được cung cấp đủ lượng canxi thì thai nhi sẽ lấy canxi từ mẹ. Và thiếu canxi còn liên quan đến chứng tiền sản giật với những diễn biến nặng như hôn mê, phù phổi cấp, đột quỵ.

Cung cấp đầy đủ canxi giúp hình thành bộ khung xương thai nhi và đảm bảo tính toàn vẹn khung xương và bảo đảm sức khoẻ của mẹ.

-Magie

Magie có vai trò quan trọng trong việc tạo xương, chuyển hoá những protein và acid béo, từ đó khi bổ sung magie đầy đủ sẽ giúp các mẹ bầu thoát khỏi trạng thái suy nhược, mệt mỏi hay béo phù ở thai kỳ.

-Sắt

Trong thời kỳ mang thai, nếu không cung cấp đủ sắt cho cả mẹ và thai nhi thì sẽ có nguy cơ bị thiếu máu. Những tháng đầu thai kỳ, thiếu sắt dễ gây sảy thai hoặc thai bị chết lưu. Những tháng sau đó, thiếu sắt có thể gây đẻ non, suy dinh dưỡng bào thai.

Bà mẹ thiếu máu do thiếu sắt trong giai đoạn sinh nở còn dễ bị băng huyết sau sinh, gây nguy hiểm đến tính mạng. Thiếu sắt khi mang thai còn gây mệt mỏi, chóng mặt, có thể gây ngất xỉu.

-Omega 3

Omega 3 là dưỡng chất có tác động tích cực đến quá trình mang thai. Lượng EPA và DHA trong omega 3 đã được chứng minh là có thể ngăn ngừa chuyển dạ và sinh non, giảm nguy cơ tiền sản giật và có thể làm tăng cân nặng khi sinh. Thiếu hụt omega 3 cũng làm tăng nguy cơ trầm cảm của mẹ.